تبلیغات
~~ وبلاگ شخصی عباس باوری ~~ - شب چله(یلدا)2

~~ وبلاگ شخصی عباس باوری ~~

شب چله(یلدا)


2

 

 

پیرامون واژه یلدا:

«یلدا» واژه‌ای است به معنای «تولد»؛ برگرفته از زبان سریانی می باشد که از شاخه‌های متداول زبان آرامی است. زبان آرامی در عهد باستان یکی از زبان‌های رایج در منطقه خاورمیانه بوده‌است. برخی بر این عقیده‌اند که واژه ی  «یلدا» در زمان ساسانیان که خطوط الفبایی از راست به چپ نوشته می‌شده، وارد زبان پارسی شده‌است.

واژه «یلدا» بنا به اعتقاد و باورهای ایرانی، به معنای «زایش زادروز»  است. در برهان قاطع ذیل واژه «یلدا» چنین آمده‌ است:

«یلدا شب اول زمستان و شب آخر پاییز است که اول جَدی و آخر قوس باشد و آن درازترین شب‌هاست در تمام سال و در آن شب و یا نزدیک به آن شب، آفتاب به برج جدی تحویل می‌کند و گویند آن شب به غایت شوم و نامبارک می‌باشد و بعضی گفته‌اند شب یلدا یازدهم جدی است.»

شاعران پارسی گوی از شب یلدا بسیار گفته اند.فردوسی سراینده شاهنامه معروف، یلدا و خور روز، را به هوشنگ از شاهان پیشدادی ایران (کیانیان که از سیستان پارس برخاسته بودند) نسبت داده و در این زمینه از جمله گفته است:

که ما را ز دین بهی ننگ نیست

به گیتی، به از دین هوشنگ نیست

همه راه داد است و آیین مهر

نظر کردن اندر شمار سپهر

ناصرخسرو در ترکیب شعری چند بیت متوالی خود، از "ترسا" به معنی مسیحی و "لیل قدر" که مقصود شب قدر در اسلام است به یلدا اشاره ی جالبی دارد:

گر زی تو قول ترسا مجهول است

معروف نیست قول تو زی ترسا

یکشنبه است از او ز تو آدینه

تو لیل قدر داری و او یلدا

یا امیر معزی نیز مشابه ناصرخسرو به "مهر و ترسا"، هر دو اشاره دارد:

ایزد دادار مهر و کین تو گویی

از شب قدر آفرید و از شب یلدا

زان که به مهرت بود تقرب مومن

زان که به کین ات بود تفاخر ترسا

سنایی نیز در دو بیت متوالی نظیر شعرای ذکر شده ، اشاره به موضوع مقاله دارد که به جز پیوند با زادروز عیسی مسیح با "یلدا" ، نشانگر  پپشینه ی استفاده از کلمه در زبان فارسی است:

چو علم آموختی از حرص آن گه ترس، کاندر شب

چو دزدی با چراغ آید گزیده تر برد کالا

به صاحب دولتی پیوند اگر نامی همی جویی

که از یک چاکری عیسی چنان معروف شد یلدا



[ شنبه 26 آذر 1390 ] [ 07:15 ب.ظ ] [ عباس باوری ]

[ نظرات() ]


مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه